KULTURNA RUTA

Tabla 10

 

Neka vas ne zavara skromni izgled crkve Svetog Nikole u Podvrhu. Iako veličinom i oblikom podsjeća na čobansku kolibu, nalazite se pred jednim od najznačajnijih srednjevjekovnih manastira u limskoj dolini, sazidanom 1606. godine. Pretpostavlja se da je na ovom mjestu i ranije postojao manastir koji je tom prilikom obnovljen. O tome svjedoče pronađeni kameni ostaci, kao i činjenica da se za vrijeme turske vladavine nijesu smjeli graditi novi pravoslavni hramovi, nego samo obnavljati stari. Podignut na skrovitom mjestu, podalje od sela, iznad ulaska u Đalovića klisuru, put do manastira zalazi duboko u planinu i završava se usjekom na oko 770 metara nadmorske visine. Visoki dvoslivni krov od klisa, polukružno izveden, krije kupolu čiji se oblik i ljepota mogu sagledati samo iznutra. Sazidana od kamena, na četiri vode, sa drvenim tremom, daje prije utisak seoske kuće nego svetilišta. Tek kad priđete samom ulazu, lik Gospoda Isusa Hrista, oslikan iznad samih vrata, otkriva da je riječ o crkvi koja u svojoj unutrašnjosti krije živopis neizmjerne ljepote. Crkva je oslikana 1613 – 1614. godine. Živopisao ju je najbolji freskoslikar i ikonopisac tog vremena, glasoviti zograf Pop Strahinja iz Budimlja. Freske iz Podvrha spadaju u Strahinjina zrelija djela i predstavljaju jedan od njegovih najbolje očuvanih radova. Od živopisanja crkve do izrade duboreznog pozlaćenog ikonostasa prošlo je gotovo više od pola vijeka.

Tvorcu i glavnom majstoru ikonostasa u Podvrhu, Jovanu zvanom Kozma bio je to poslednji rad na kome mu je pomagao njegov učenik Radule. Iako skromnih dimenzija, 2.30 metara sa 4.40 metara, ovaj ikonostas zrači monumentalnošću i predstavlja jednu od najljepših cjelina postvizantijske umjetnosti na Balkanu. Ovo remek djelo duboreza predstavljeno je na velikoj izložbi „Umjetnost na tlu Jugoslavije od praistorije do danas“ organizovanoj u Parizu 1971. godine i tom prilikom je u galeriji „Grand Pale“ dobilo prvu nagradu. Još jedan eksponat iz Podvrha zadivio je svijet na pariskoj izložbi. Divoševo jevanđelje, nastalo oko 1330. godine, vjekovima je stajalo sakriveno u manastirskoj riznici. Otkriveno je tek septembra 1960. godine, među rijetkim rukopisnim i štampanim knjigama u manastirskoj skrivnici. Pisano na pergamentu, sa ilustracijama izuzetne ljepote, ovo jevanđelje, rukotvorina grešnog Manojla Grka, predstavlja jedan od najznačajnijih rukopisnih spomenika tog vremena. Pisano za bosanskog plemića Divoša Tihoradića, koji se pominje u poveljama bosanskog vladara Stjepana Kotromanića, danas se čuva u Crkvenom muzeju na Cetinju. U crkvi se čuva i dio moštiju svetog sveštenomučenika Haralampija.

 
Mostly cloudy

16°C

Bijelo Polje

Mostly cloudy
Humidity: 57%
Wind: NNW at 9.66 km/h
Saturday
Scattered showers
9°C / 18°C
Sunday
Scattered showers
6°C / 12°C
Monday
SP_WEATHER_RAIN_AND_SNOW
2°C / 8°C
Tuesday
Cloudy
5°C / 11°C
Go to top

  © 2015 Turistička organizacija Bijelo Polje. Sva prava zadržana.